Marketingdagi kasblar: jamoada kim nima qiladi

Marketing bitta kasb emas, balki kasblar oilasi. Kichik kompaniyada bir kishi ko‘p rollarni bajaradi, katta kompaniyada esa har bir rol alohida mutaxassisga beriladi. Qaysi rollar borligini bilish ikki holatda foydali: kasb tanlayotganda va jamoa tuzayotganda.

Boshqaruv rollari

Marketing direktori. Strategiya, byudjet, jamoa va biznes natijasi uchun javobgar. Rahbariyat bilan ishlaydi va marketingni savdo, mahsulot va moliya bilan bog‘laydi.

Marketing rahbari yoki bosh marketolog. Kichikroq kompaniyalarda direktor vazifasini bajaradi, ko‘pincha ijroda ham qatnashadi.

Brend va mahsulot rollari

Brend-menejer. Brend yoki mahsulot liniyasi uchun javobgar: pozitsiyalash, assortiment, aksiyalar, kommunikatsiya.

Mahsulot marketologi. Mahsulotni bozorga chiqarish, uning qiymatini tushuntirish, savdo jamoasini materiallar bilan ta’minlash.

Trade-marketolog. Savdo nuqtalarida mahsulot qanday ko‘rinishi va sotilishi: javonlar, POS-materiallar, distribyutorlar bilan aksiyalar.

Tahlil va tadqiqot rollari

Marketing tahlilchisi. Ma’lumotlarni yig‘adi, hisobotlar va dashbordlar tuzadi, kanallar samaradorligini hisoblaydi.

Marketing tadqiqotchisi. Mijozlar va bozorni o‘rganadi: intervyular, so‘rovlar, raqobat tahlili.

Kommunikatsiya rollari

• PR-menejer — OAV, obro‘, inqiroz kommunikatsiyasi
• Tadbirlar menejeri — ko‘rgazmalar, taqdimotlar, korporativ tadbirlar
• Kontent mutaxassislari — kopirayter, muharrir, fotograf, videograf
• Dizayner — vizual materiallar va firma uslubiga rioya

Mijozlar bazasi bilan ishlash

CRM-marketolog. Tarqatmalar, segmentatsiya, sodiqlik dasturlari, takroriy savdolar.

Mijozlar menejeri. Yirik mijozlar bilan uzoq muddatli munosabat va takroriy bitimlar.

Savdo maydonchalari

Marketpleys menejeri. Uzum va boshqa maydonchalarda kartochkalar, narx strategiyasi, aksiyalar, sharhlar bilan ishlash, qoldiqlar nazorati.

Kimni qachon yollash

1. Boshlanishda — bitta universal marketolog yoki tashqi mutaxassis
2. Kanallar ko‘paygach — kontent va dizayn uchun alohida odam yoki pudratchi
3. Ma’lumotlar ko‘paygach — tahlilchi
4. Bir nechta mahsulot liniyasi paydo bo‘lganda — brend-menejerlar
5. Jamoa uch-to‘rt kishidan oshganda — boshqaruv roli

Kasb tanlayotganlar uchun

O‘zingizga qaysi ish yoqishini o‘ylang: odamlar bilan muloqot, matnlar va vizual, raqamlar va tahlil, tashkil qilish. Marketingda bu yo‘nalishlarning har biri uchun joy bor. Birinchi yillarda bir nechta rolni sinab ko‘rish — keyinchalik tor ixtisoslikni ongli tanlashga yordam beradi.

Rollar chalkashligi

Vakansiyalarda bir xil nom turli ishni anglatishi mumkin. «Marketing menejeri» bir kompaniyada strategiya bilan, boshqasida faqat aksiyalar va bannerlar bilan shug‘ullanadi. Shuning uchun lavozim nomiga emas, vazifalar ro‘yxatiga qarang — ham ish izlayotganda, ham vakansiya yozayotganda.