Xizmatlar marketingi: ko‘rinmaydigan narsani sotish nega tovardan qiyinroq

Xizmatlar — klinika, ta’mir, ta’lim, huquqiy maslahat, go‘zallik saloni — tovarlardan bir necha muhim jihat bilan farq qiladi.

Xususiyatlar

**Nomoddiylik.** Xizmatni sotib olishdan oldin ko‘rib, sinab bo‘lmaydi. Mijoz va’daga ishonadi.

**Sifat o‘zgaruvchanligi.** Natija aniq xodim, kun va vaziyatga bog‘liq.

**Bir vaqtdalik.** Xizmat mijoz ishtirokida ko‘rsatiladi — jarayonning o‘zi tajribaning bir qismi.

**Saqlab bo‘lmaydi.** Bo‘sh qolgan vaqt — yo‘qotilgan daromad.

Marketing uchun xulosalar

**Isbotlar.** Natijalar, keyslar, sharhlar, rasmlar — ko‘rinmaydigan narsani ko‘rinadigan qilish.

**Mutaxassislar.** Kim xizmat ko‘rsatadi: tajriba, malaka, yuz. Odamlar odamlarga ishonadi.

**Jarayonni tushuntirish.** Bosqichlar, muddatlar, nima kutish kerak — noaniqlikni kamaytiradi.

**Kafolatlar.** Xavfni kamaytiradi.

**Birinchi qadam.** Konsultatsiya, diagnostika, sinov — kichik qaror katta qarordan oson.

**Muhit.** Ofis, sayt, hujjatlar — sifat haqida signal.

Xodimlar — marketingning bir qismi

Mijoz bilan ishlaydigan har bir xodim brendni ifodalaydi. O‘qitish va standartlar — marketing vazifasi ham.

Tavsiyalar

Xizmatlar uchun og‘zaki tavsiya — eng kuchli kanal. Mamnun mijozlarni tavsiya qilishga undang.

Talab boshqaruvi

Bo‘sh vaqtlar uchun — maxsus takliflar, band vaqtlar uchun — yozilish tizimi.