Pozitsiyalash xaritasi: o‘zingiz va raqobatchilarni bitta sxemada ko‘rish

Pozitsiyalash xaritasi (pertseptiv xarita) — ikkita muhim mezon bo‘yicha brendlar yoki mahsulotlar joylashuvini ko‘rsatadigan sxema. U raqobat manzarasini bir qarashda ko‘rishga, o‘z o‘rningizni tushunishga va bo‘sh joylarni topishga yordam beradi.

Xarita qanday ko‘rinadi

Ikkita o‘q kesishadi, to‘rtta kvadrat hosil bo‘ladi. Har bir o‘q — bitta mezon, ikki qarama-qarshi qutb bilan. Masalan:

• Gorizontal o‘q: arzon — qimmat
• Vertikal o‘q: an’anaviy — zamonaviy

Har bir raqobatchi va o‘zingiz shu ikki mezon bo‘yicha xaritaga nuqta sifatida joylashtiriladi.

O‘qlarni tanlash

Bu eng muhim qadam. O‘qlar:

• Xaridor uchun muhim bo‘lishi kerak — u tanlovda shu mezonlarga qaraydi
• Bir-biriga bog‘liq bo‘lmasligi kerak — «narx» va «sifat» ko‘pincha bog‘liq, shuning uchun bunday xarita ko‘p narsa ko‘rsatmaydi
• Raqobatchilarni farqlashi kerak — agar hamma bir nuqtada bo‘lsa, o‘q foydasiz

Turli sohalar uchun o‘q misollari:

• Restoran: narx darajasi va kundalik — bayram
• Klinika: keng profil — ixtisoslashgan va tezlik — chuqurlik
• Kiyim: klassik — trend va ommaviy — noyob
• Ta’lim markazi: guruh — individual va akademik — amaliy

Bir nechta o‘qlar juftligi bilan bir nechta xarita tuzish foydali — har biri boshqa manzarani ko‘rsatadi.

Raqobatchilarni joylashtirish

Ma’lumot manbalari:

• Mijozlar fikri — eng to‘g‘ri manba, chunki xarita xaridor tasavvurini ko‘rsatishi kerak. So‘rovnoma: har bir brendni shkala bo‘yicha baholash.
• Ochiq ma’lumotlar — narxlar, assortiment, xizmatlar
• Sharhlar — mijozlar brendlarni qanday tasvirlaydi
• Jamoa baholashi — tez, lekin sub’ektiv; kamida bir nechta odam alohida baholab, keyin o‘rtacha olsin

Muhim: xarita kompaniya o‘zini qanday ko‘rishini emas, mijozlar uni qanday ko‘rishini aks ettirishi kerak. Ko‘pincha bu ikkisi farq qiladi.

Xaritani qanday o‘qish

Zich hududlar. Ko‘p raqobatchilar bitta joyda — kuchli raqobat, narx bo‘yicha kurash.

Bo‘sh hududlar. Hech kim yo‘q joy — imkoniyat bo‘lishi mumkin. Lekin tekshiring: u yerda xaridorlar bormi? Ba’zan joy bo‘sh, chunki unga talab yo‘q.

Sizning joyingiz. Siz xohlagan joyda turibsizmi? Agar mijozlar sizni boshqa joyda ko‘rsa — pozitsiyalash ishlamayapti.

Yaqin raqobatchilar. Sizga eng yaqin nuqtalar — asosiy raqobatchilaringiz. Ulardan qanday ajralish mumkin?

Xaritadan qarorlarga

• Pozitsiyani mustahkamlash — agar joyingiz yaxshi bo‘lsa, uni kuchaytirish
• Siljish — kamroq raqobatli joyga o‘tish, mahsulot va kommunikatsiyani o‘zgartirib
• Yangi mahsulot — bo‘sh hududga alohida taklif bilan
• Xabarni o‘zgartirish — agar mijozlar sizni noto‘g‘ri ko‘rsa

Cheklovlar

• Faqat ikkita mezon — real tanlov ko‘proq omillarga bog‘liq
• Natija o‘qlar tanloviga juda bog‘liq
• Jamoa baholashi asosidagi xarita xato bo‘lishi mumkin
• Xarita vaqt o‘tishi bilan o‘zgaradi — uni muntazam yangilash kerak

Xaritani bir martalik rasm emas, muhokama vositasi sifatida ishlating: jamoa bilan birga tuzing va qarorlarni birgalikda qabul qiling.