Brending va rebrending: farqi nimada va qachon o‘zgarish vaqti keldi

Kompaniyalar hayotida ikki xil vaziyat bo‘ladi: yangi brend yaratish va mavjud brendni o‘zgartirish. Birinchisi brending, ikkinchisi rebrending deb ataladi. Ular o‘xshash vositalardan foydalanadi, lekin vazifa va xavflar farq qiladi.

Brending

Brending — brendni noldan yaratish jarayoni:

• Pozitsiya va qadriyatlar
• Nom
• Vizual identifikatsiya: logotip, ranglar, shriftlar
• Brend ovozi va ohangi
• Brend qoidalari

Yangi brendda mijozlarda hech qanday tasavvur yo‘q. Bu erkinlik beradi, lekin tanilish uchun vaqt va resurs kerak.

Rebrending

Rebrending — mavjud brendni o‘zgartirish. Bu yerda mijozlar, xodimlar va hamkorlarda allaqachon tasavvur bor. O‘zgarish shu tasavvurni hisobga olishi kerak: nimani saqlash va nimani o‘zgartirish.

Rebrending sabablari

• Pozitsiya o‘zgardi — kompaniya boshqa segmentga yoki yangi bozorga chiqmoqda
• Brend eskirdi — vizual uslub zamonaviy auditoriyaga yot
• Kompaniyalar birlashuvi yoki ajralishi
• Salbiy obro‘ — lekin faqat yangi logotip muammoni hal qilmaydi, ichki o‘zgarish kerak
• Huquqiy muammo — nom boshqa kompaniyaga tegishli bo‘lib chiqdi
• Faoliyat kengaydi — eski nom yangi yo‘nalishlarni aks ettirmaydi

Yomon sabab: yangi rahbar o‘z izini qoldirmoqchi yoki «zerikdik».

Rebrending darajalari

Yangilash

Logotip va uslubni zamonaviylashtirish, asosiy elementlarni saqlab. Mijozlar brendni tanib turadi.

Qisman rebrending

Vizual identifikatsiya, shior, kommunikatsiya o‘zgaradi, nom saqlanadi.

To‘liq rebrending

Nom, pozitsiya va identifikatsiya o‘zgaradi. Eng xavfli va eng qimmat variant — faqat jiddiy sabab bo‘lganda.

Jarayon bosqichlari

1. Tadqiqot — mijozlar, xodimlar, hamkorlar brendni qanday qabul qiladi; nimani qadrlaydi
2. Maqsad — rebrending nimaga erishishi kerak
3. Saqlanadigan elementlar — tanilgan ranglar, belgilar, nom
4. Yangi pozitsiya va identifikatsiya
5. Sinash — mijozlar va xodimlar bilan
6. O‘tish rejasi — barcha aloqa nuqtalari ro‘yxati
7. E’lon — ichki va tashqi

Aloqa nuqtalari ro‘yxati

Rebrendingda hamma joyda o‘zgartirish kerak:

• Peshtaxta va ofis belgilari
• Sayt, ijtimoiy tarmoqlar, xaritalar
• Qadoq va yorliqlar
• Hujjatlar, blankalar, vizitkalar
• Xodimlar formasi
• Transport
• Reklama materiallari
• Marketpleys kartochkalari

Eski va yangi brend uzoq vaqt aralash yursa, mijozlar chalkashadi.

Mijozlarga e’lon qilish

• Nima va nima uchun o‘zgarganini tushuntiring
• Nima o‘zgarmaganini ta’kidlang: sifat, jamoa, xizmat
• O‘tish davrida «avvalgi nom» eslatmasi
• Xodimlar savollarga javob berishga tayyor bo‘lsin

Xavflar

• Sodiq mijozlarni yo‘qotish — ular brendni tanimay qoladi
• Qidiruvda ko‘rinishni yo‘qotish — nom o‘zgarganda
• Yuqori xarajatlar — barcha materiallarni almashtirish
• Ichki qarshilik — xodimlar o‘zgarishni qabul qilmaydi

Ko‘p uchraydigan xatolar

• Rebrendingni faqat logotip almashtirish deb tushunish
• Mijozlar fikrini so‘ramaslik
• O‘tish rejasisiz boshlash
• Ichki muammolarni tashqi o‘zgarish bilan yashirishga urinish