Korxonada narx shakllantirish: narx uchun kim javob beradi va uni qanday qayta ko‘rish

Kichik biznesda narxni egasi hal qiladi. Ishlab chiqarish korxonasi yoki yirik savdo kompaniyasida esa narx moliyaviy natija, savdo hajmi, raqobat va mijozlar bilan munosabatlarga ta’sir qiladi. Shuning uchun narx shakllantirish jarayon sifatida tashkil etiladi: kim ma’lumot beradi, kim hisoblaydi, kim qaror qiladi va qachon qayta ko‘riladi.

Bo‘limlar roli

Iqtisodiy yoki moliya bo‘limi. Tannarx kalkulyatsiyasi, xarajatlar tahlili, rentabellik. Pastki chegarani belgilaydi.

Ishlab chiqarish. Xom ashyo me’yorlari, texnologik jarayon, quvvat. Xarajatlar ma’lumotining manbai.

Ta’minot. Xom ashyo va materiallar narxi, yetkazib beruvchilar shartlari, kelgusi o‘zgarishlar.

Marketing. Bozor, raqobatchilar narxi, mijozlar uchun qadriyat, segmentlar, narx pozitsiyasi.

Savdo. Mijozlar reaksiyasi, muzokaralardagi bosim, yo‘qotilgan bitimlar sabablari.

Rahbariyat. Yakuniy qaror va strategik ustuvorliklar.

Kalkulyatsiya

Har bir mahsulot uchun standart kalkulyatsiya:

• xom ashyo va materiallar me’yorlari bo‘yicha;
• ishlab chiqarish ishchilari mehnat haqi;
• energiya va yoqilg‘i;
• uskunalar amortizatsiyasi;
• sex va umumzavod xarajatlari — tanlangan baza bo‘yicha taqsimlanadi;
• sotish xarajatlari — logistika, marketing, savdo bo‘limi.

Taqsimlash usuli (ish soatlari, xom ashyo hajmi, mashina vaqti) natijaga ta’sir qiladi — uni hujjatda belgilang va o‘zgartirmang, aks holda davrlar solishtirilmaydi.

Narx qo‘mitasi yoki kelishuv tartibi

Ko‘p korxonalarda narx qarorlari uchun muntazam uchrashuv tashkil etiladi — rasmiy qo‘mita yoki ishchi guruh. Unda:

• moliya — tannarx va rentabellik;
• marketing — bozor tahlili;
• savdo — mijozlar fikri;
• rahbar — qaror.

Natija bayonnoma bilan qayd etiladi: qaysi narx, qachondan, qanday sabab bilan.

Tasdiqlash va vakolatlar

Aniq yozing:

• asosiy narxlar ro‘yxatini kim tasdiqlaydi;
• savdo menejeri qanday chegarada chegirma bera oladi;
• yirik mijozlar uchun maxsus shartlarni kim kelishadi;
• tender narxlarini kim tasdiqlaydi.

Vakolatlar aniq bo‘lmasa, sotuvchilar har bir bitimda chegirma beradi va marja yo‘qoladi.

Muntazam qayta ko‘rib chiqish

Narxni qayta ko‘rish sabablari:

• xom ashyo yoki energiya narxi sezilarli o‘zgardi;
• valyuta kursi o‘zgardi — import xom ashyo bo‘lsa;
• raqobatchilar narxi o‘zgardi;
• mahsulot yangilandi;
• savdo hajmi rejadan ancha farq qilmoqda.

Rejali qayta ko‘rish muddatini belgilang — masalan, har chorak yoki yarim yilda — va favqulodda qayta ko‘rish shartlarini.

Narx tizimi

Korxona uchun narxlar ro‘yxati bir nechta darajadan iborat bo‘lishi mumkin: ulgurji, distribyutorlar, chakana tarmoqlar, eksport, davlat xaridlari. Har bir daraja uchun mantiq va shartlar yozilgan bo‘lsin. Darajalar orasidagi farq kanallar o‘rtasida nizoga olib kelmasligi kerak.

Xatolar

• Tannarxni faqat moliya bo‘limi hisoblaydi, bozor bilan solishtirilmaydi.
• Marketing narx qarorida ishtirok etmaydi.
• Chegirma vakolatlari yozilmagan.
• Narx yillar davomida qayta ko‘rilmaydi.